مسجد جامع یزد یکی از بناهای تاریخی ایران و گلدسته‌های بلند مسجد از خصوصیات منحصر به فرد آن است.

یکبار در حیاط مسجد با اصغر آقا، خادم جوان‌تر مسجد هم صحبت شدیم. لهجه غلیظ یزدی، به قول خودش و با تأکید روی «ق»، قد و قامت مسجد را تعریف می‌کرد. کمی که از وضع عمومی مسجد حرف زد، احساس صمیمیتی با ما کرد. به خصوص وقتی فهمید محمد آقا، پسر آقای صدوقی امام جمعه یزد که خواهرزاده خاتمی هم هست همراه ماست.

اصغر آقا گفت: یکی از مسائل وقت‌گیر ما، مراجعه مداوم خانم‌هایی است که به قول او بخت‌شان بسته است. می‌گفت که گلدسته‌های این مسجد 57 متر طول دارد و 147 پله.

در این منطقه معروف است که اگر خانم بخت بسته‌ای در شب جمعه این 147 پله را طی کند و به تناوب در طول مسیر 41 عدد گردو را بشکند و آن بالا سوره یس را بخواند و نیز قطعه شعری که گفت خانم‌هایی که مراجعه می‌کنند، همه آن شعر را یاد دارند را بخواند حتماً بختش باز می‌شود.

خوشحال بود که ماه محرم و صفر است و در این دو ماه خانم‌های محلی به مسجد جهت صعود به بالای گلدسته به مسجد نمی‌آیند.

باورش برای ما سخت بود، ولی اصغر آقا که از بچگی در مسجد بزگ شده بود و چند سالی است که لباس خدمتگزاری به مسجد را به تن کرده می‌گفت که یکی از کارهای سخت و وقت‌گیر ما جمع کردن گردوهای شکسته از مسیر پله های گلدسته‌هاست.

یکی از گلدسته‌های مسجد جامع یزد، یک راه پله برای رفت و برگشت دارد و دیگری که توسط استاد محمد کدوک بعد از گلدسته اول ساخته شده دو مسیر جداگانه، برای رفت و برگشت وجود دارد.!

این سنت‌های محلی هم در جای جای ایران حکایتی است که بخش مهمی از تحقیقات میدانی جامعه شناسی ایران می‌تواند باشد.

محمد علی ابطحی، وبلاگ وب‌نوشت